feb 3 2008

Het fenomeen van de feminatheek

Elders is er al veel inkt gevloeid over het verbod dat provinciaal gedeputeerde Ludo Helsen uitsprak over de bedoeling van het Antwerpse Provinciaal Fotomuseum Louis-Paul Boon’s “fenomenale feminatheek” in zijn geheel ten toon te stellen.
Niet artististiek genoeg” oordeelde de député over de tentoonstelling.
Niet politiek wijs genoeg“, oordeel ik over de gedeputeerde, en ik raad de Provincie Antwerpen dan ook aan om de Heer Helsen stante pede terug naar Veerle-Laakdal te verbannen. En hoop met hen mee de wind die week uit het naburige Beringen komt. Opgeruimd staat netjes. Dat zijn ze daar in Antwerpen aan hun would-be status als cultureel mekka van Vlaanderen verplicht. Censuur van blote plaatjes, politiek die de culturele agenda bepaalt, anno 2008, wie had dat nog gedacht?

Eén verdienste heeft deze Laakdalse kabouter Plop wel: hij heeft de culturele discussie van het jaar geopend. Want dat er vééél te zeggen is over Boon, zijn fenomenale feminatheek, zijn viezetistentijd, zijn obsessie voor obscene jeugd, zijn pseudo-wetenschappelijke aanpak, zijn gegluur naar vrouwelijk naakt, dat blijkt nu wel. En vermits ze in literair Gent inmiddels het voornemen hebben om de tentoonstelling in april daar te laten doorgaan, kan u zeker van zijn dat hier het laatste woord nog niet is over gezegd.

Enkele van de interessantste vragen die in deze discussie opduiken, vind ik deze:

Heeft wat een kunstenaar buiten zijn kunst doet/deed ook kunstwaarde?
Ludo Helsen verwoordde het fijnzinnig als “ik verzamelde vroeger ook sjotterkes, moeten die dan ook in het museum?”, waarop de wereld reageerde met “Neen, wij zijn niet in uw sjotterkes geïnteresseerd, en bij uitbreiding niet in u, mijnheer Helsen”. Maar als Boon postzegels had verzameld, ware dat dan interessant geweest? “Als Hugo Claus Playboys verzamelde, zijn die dan ook een tentoonstelling waard?” vragen ze op Gentblogt.
Hierbij dient wel gezegd dat Boons blotevrouweninsigarenkistjesverzameling veel meer was dan wat uitgeknipte foto’s. Bij de kistjes en de meeste foto’s zit er immers ook commentaar. Classificatie van peervormen en appelrondingen en spleetjes en billen, naar leeftijd, naar huidskleur, naar pose. There is a method in his madness. En humor. En je kan de obsessie die uit deze verzameling spreekt ook niet los zien van een van Louis-Paul Boons meesterwerkjes: het ironisch pornografische schandaal “Mieke Maaike’s obscene jeugd”.

Is Gent kewler dan A’pen?
Ik geloof van wel, ze hebben er alvast geen député’s met ringbaardjes.
Maar aan elke Gentenaar die dezer dagen zegt van “leuk dat dit bij ons wel kan, en in Antwerpen niet”, een waarschuwing: net als het hoofddoekendebat gaat de discussie misschien wel keihard terug in uw gezicht uiteenspatten, over een paar maanden. Een klacht voor pedofilie-pornografie hier, een paar Vlaams Blok interpellaties daar, een politiereglement hier, een paar CD&V-puriteinen daar, en misschien staat ge daar wel weer met rode kaken. Ik help u hopen van niet.

Hoe zit dat met rechten en zo?
Las ik nog nergens niks over, maar ik vraag het me af hoe je in godsnaam een tentoonstelling georganiseerd krijgt met 22.000 foto’s van blote vrouwen. En nog een pak minderjarigen erbij. Hoe bekom je daar de rechten voor? Een monsterwerk: zoveel fotografen te contacteren, zoveel modellen te vragen of ze in hun blootje in een Vlaamse museum willen hangen. Of moet dat opeens niet meer? Als je iets verzamelt, krijg je er dan meteen ook de reproductierechten voor?

Is het niet vrouwonvriendelijk?
Boon documenteerde de ontluikende sexuele revolutie. En dat liep toen uit op heel wat confrontaties met zelfbewuste vrouwen. Post ’68 sloeg voor veel feministen de balans van de seksuele bevrijding door naar de verkeerde kant, en werd het een nieuwe seksuele uitbuiting. Boons documentaire aanpak van de sexualisering van het vrouwbeeld, laat toe om die discussie die ook in 2008 nog steeds erg relevant is opnieuw te gaan voeren.

En wat met de kinderpornografie?
Bruno haalt een stuk uit de inhoudsopgave van de fenomenale feminatheek aan. ’t Zijn dus zeker niet allemaal mooie blote retro-fototjes zoals De Morgen ons laat geloven.
Kan je dit nog tentoonstellen, post-Dutroux tijdperk en al? Er zit daar zeker materiaal tussen waarvoor je nu al in de bak kan vliegen als je het nog maar op een harde schijf zou hebben staan. En het was ook in de jaren zestig zeker geen algemeen aanvaard leesvoer.
Ik denk: ja, dat mag tentoongesteld. Eens zien wat de kindermonsters met ons inschattingsvermogen voor jeugdig bloot gedaan hebben. Lolita en censuur, het is een debat dat niet van gisteren is. Misschien is het tentoonstellen van de fenomenale feminatheek alleen al voor dit debat de moeite waard.

Een testament van verloren onschuld, een tijdsdocument, een spiegel voor een seksueel ontwakende maatschappij… Boons werk heeft waarde en verhit lang na datum nog zeer de Vlaamse gemoederen. Hoe langer geleden, hoe fenomenaler kortom, die feminatheek…

4 reacties tot nu toe. Reageer zelf...

Ik ben heel blij dat je dit artikel hebt geschreven.
Het zegt wat ik wil zeggen, maar niet uit mijn vingers kreeg. Volgens mij is het wettelijke kader voor dit soort tentoonstellingen voorzien, dus het zou geen probleem mogen zijn. Niet dat ik denk dat het een pretje is om pornografische foto’s van meisjes van 10 te zien. Het is confronterend en hard, net zoals een bezoek aan het seksmuseum in A’dam niet over de hele lijn een lachertje is.

Maar, is er iets waarvoor we onze ogen mogen sluiten of dat niet gezien mag worden als het wel ‘done’ is om beelden van pakweg stervende hongerkinderen wel iedere dag op ons los te laten?

Het is een clich, ik weet het, maar dan wel n dat bij lange nog niet genoeg herhaald is.

Comment by Els — 4 februari 2008 #

Uitstekende post. Het was mij ook al opgevallen dat De Morgen, die zelf stoer van de daken schreeuwt over censuur, zich toch beperkt tot de publicatie van de meest artistieke en brave “page 3 girls” uit de verzameling. Het ruige werk laat ze wijselijk achterwege (zelfcensuur?).

Wat me ook toch wel verwondert, is de houding van Boon zelf. De man die altijd klaar stond om de wereld een geweten te schoppen, was blijkbaar blind voor het onrecht veroorzaakt door n der smerigste industrien : de sex- en pornoindustrie. Vele meisjes die in de klauwen van deze grootkapitalisten terecht gekomen zijn, zouden nochtans met plezier komen werken in de Aalsterse weverijen van Daens. Boon koesterde zijn verzameling en was er fier op als een stoute puber die stoeft dat hij durft sigaretten roken.

De ironie wil dat diezelfde sexindustrie er nu voor zorgt dat porno binnen een paar muisklikken afstand ligt, netjes gecatologeerd volgens fantasie zoals Boon het zou gewild hebben.

Comment by steven — 5 februari 2008 #

Ik sluit me volledig aan bij Els.
Ik heb veel bewondering voor de schrijver en socialist Boon, maar hier gaat hij naar mijn mening volledig uit de bocht.

Comment by Virginia — 6 februari 2008 #

[…] gestructureerd stukje, een standaardwerkje voor wie over het probleem wilt nadenken of debatteren : klik! Stem of voeg toe aan […]

Pingback by “Het gaat over cultuur, mijnheer de deput van mijn voeten.” — 15 februari 2008 #

Jouw reactie

XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>


En nu?

En, voor u het vergeet, steek zeker mijn mijn RSS in uw favoriete feedreader. Je kan je ook abonneren op updates via e-mail, facebook, twitter...