okt 16 2008

Bolderkar

Vorige week heb ik een prachtige deal gedaan, op eBay. Een bolderkar aangeschaft.
Een kar voor kindjestransport. En strandmateriaal. Voor honden die te moe zijn om nog te lopen. Dat soort dingen.
Zijn maiden voyage heeft de kar gehad zondag, wandelend rond het Kasteel van Leeuwergem, niet in Zichen-Zussen-Bolder, wel in Zottegem.

Met de bolderkar in Leeuwergem Op wandel met de bolderkar

Maar waarom heet zo’n ding eigenlijk “bolderkar”, wilde ik wel eens weten.

Van Dale levert niet echt veel wijsheid op in deze: “bolderwagen (m.): overhuifde boerenwagen die niet op veren rust of in riemen hangt“.

De benaming “bolderkar” blijkt alleszins niks te maken te hebben met het woord “bolder” (engels “boulder”), wat slaat op “een inrichting aan de wal, waar een schip, door middel van een tros of landvast, aan vastgelegd kan worden”. Een soort van meerpaal dus. Niks met karren te maken.

Wikipedia heeft wel een entry voor bolderkar: ”

Een bolderkar of bolderwagen is een tweeassige kar, die met menskracht wordt voortgetrokken. Een bolderkar wordt vaak gebruikt om kleine kinderen naar school te brengen of om boodschappen te voet naar huis te brengen.
Een bolderkar heeft twee assen, waarbij de voorste as vastzit aan de trekarm. De voorste as is daardoor tevens de stuuras. In tegenstelling tot andere karren voor kleine kinderen is de bolderkar voorzien van luchtbandjes; de zogenaamde stepwielen.

Bestaat enkel in het Nederlands en het Zweeds, waar dat dan “skrinda” zou heten: “En skrinda är en kärra med två hjulaxlar”.

Maar de Duitsers, die lopen daar toch ook en masse mee rond, aan de Belgische stranden. Dus daar moeten ze dat toch ook kennen? En na enig zoekwerk blijkt dat daar inderdaad ook te bestaan:

“Ein Bollerwagen ist ein kleiner handgezogener Wagen mit einer Deichsel, wie er heute zumeist von Kindern zum Spielen benutzt wird. Früher war er auch ein echtes Transportmittel. Der richtige Name dieses Fahrzeugs ist eigentlich Handwagen oder Handkarren.”

En ze doen daar gelukkig ook zelfs een beetje van etymologie:

Seine scherzhafte Bezeichnung hat es wohl von dem “bollernden”, polternden Geräusch, das seine früher mit Eisen beschlagenen Holzräder auf dem Kopfsteinpflaster machten. In einigen Gegenden Hollands ist der Bollerwagen auch als Bolderkar bekannt, was wohl soviel wie „polternde Karre“ bedeutet.

Maar dat levert ook alweer wat vraagtekens op. Scherzhaft, dat is “grappig”, maar de Duitse humor indachtig is dat geen garantie op vrolijkheid. “Eisen” dat is “van ijzer”. “Holzr¨¨ader” dat zijn houten wielen. Kopfsteinpflaster, dat zijn kasseien. “Polternden Geräusch” of “poternde Karre”, dat moet slaan op deze entry: “Polter”:

Als Polter oder Holzpolter wird in der Forstwirtschaft ein Sammelplatz für Langholz bezeichnet, der zur Abfuhr der Holzstämme dient. Das Polter selbst ist ein Teillager eines Polterplatzes (Holzlagerplatzes). Die Bezeichnung hat ihren Ursprung im polternden Geräusch des Holzes während des Transportes zum Polterplatz. Das Zusammenstellen eines Polters nennt man daher auch poltern. Eine Polternummer dient der Kennzeichnung der Sammelplätze.

Dus het gerommel van een verzamelplaats van omgezaagde boomstammen.

Blijkbaar maakten bolderkarren in vroeger tijden heel wat stampij, als ze over kasseien kletterden op hun met ijzer beslagen wielen. Poltern, is dan ook rommelen, zoals onder andere in Poltergeist – klopgeest.

En zo komen we terug bij Van Dale, want “bolderen” blijkt dus inderdaad “zich rommelend voortbewegen” te betekenen.
We hebben dus een rommelkar gekocht. Op een online rommelmarkt.

Maar rommelen, dat doet de onze dus niet. Geen gerommel. Enkel wat geklepper, als we ons op ruw terrein of kasseien begeven. Makkelijk te demonteren bovendien, maar ook gedemonteerd blijven de assen met wielen wel wat plaats innemen.
Oh ja: 15 euro, 49 cent. Dat is wat ik ervoor betaald heb. Op eBay dus.
Ik was de enige bieder.
En bij het afhalen was ik eerlijk gezegd een klein beetje beschaamd.
Want dat ding is in perfecte staat. Niet nieuw, maar ze goed als een nieuw. En iets van die grootte en stevigheid, daar betaal je nieuw dus minimum 200 euro voor! Geen rommel dus.

En nu bolderen wij dus. Bolderend where no man has gebolderd before.

  • cox philip

    Een bolderkar dankt zijn naam aan een gegeven net als de oud vlaamse gezegde “holder de bolder”
    De eerste trekkarren had
    den destijds geen vering waardoor de personen in deze karren letteflijk over kop gingen op de kassei-en landwegen uit vervlogen tijden .
    Net zoals het geluid dat de denderende karren over deze wegen voortbrachten (als van een aankomend onweer ) .
    dus uit oude vlaamsche taal terug te leiden
    of van holden (vasthouden ) of van bolderen
    aankomend onweergeluid


En nu?

En, voor u het vergeet, steek zeker mijn mijn RSS in uw favoriete feedreader. Je kan je ook abonneren op updates via e-mail, facebook, twitter...