Posts met de tag « scharreleieren»:

aug 9 2009

Kiekens

Er lopen hier een paar kiekens rond. En dan heb ik het eigenlijk niet zozeer over de kippen in de tuin.

’t Zit zo: al een hele tijd hielden wij hier tot algehele tevredenheid van eigenaars en kippen drie leghennen. Eentje kwam er echter jammerlijk aan zijn eind, daarover vertelde ik u reeds.
Een maand of twee geleden legde ook een tweede kip het loodje. Niet door een of andere mysterieuze aanvaller, wel door een al even mysterieuze ziekte.
Kip drie, de overblijfster, geraakte ook nog eens van de leg, zodat de plaatselijke productie van scharreleieren met vrije uitloop tot nihil terugviel. Crisis in het kippenhok!

Niet getreurd. Bijkopen, dan maar.
Het plan: twee bruine leghennen erbij, en omdat de kippen nu toch in de schapenwei resideren en drie kippen daarin nauwelijks opvallen, mocht er ook wel een iets decoratiever hoentje in.
Op dus naar de dierenwinkel (kieken dat ik ben), in plaats van naar de kweker.

Teruggekomen met 2 legkippen, 2 krieltjes met een grappige kuif, en twee mooi zwart-witte krielkippen:

Krieltjes (Foto op Flickr van houbi)

Cochin kriel (Foto op Flickr van houbi)

Bemerk de benaming “krieltjes”. Een weinig wetenschappelijke naam. Want – kieken dat ik ben – kwam ik dus thuis zonder eigenlijk te weten welke soort kipjes ik gekocht had. Waarna natuurlijk bleek dat deze vier krieltjes bijzonder goeie vliegers zijn, en ’s avonds in een hoge boom vliegen om te slapen in plaats van in het daartoe voorziene kippenhok. Daar gaan wij, en de buren, nog plezier van hebben.

Er vormden zich in de wei dadelijk twee kampen. De oude legkip met de vier krieltjes in het ene, en de twee nieuwe legkippen in het andere. Wilden niet samen gezien worden. Een paar dagen later werd duidelijk waarom: een van de nieuwe legkippen blies na een paar plotse hevige stuipen haar laatste adem uit. En ook nieuwe legkip 2 bleek niet zo trotse eigenaar van een vreemde ziekte: wilde niet meer uit het hok komen, of viel op haar zij als ze er dan manu militari eens werd uitgehaald. At niet, opende nog nauwelijks haar ogen. Advies van de dierenarts: help haar maar uit haar lijden. Wat ik dan maar deed.

En nog is de lijdensweg niet te einde. Een van de kuifjeskippen is nu ook aangestoken met de ziekte van de laatste kip. Slaapt de hele dag. Eet nauwelijks. We – kiekens dat we zijn – hadden die natuurlijk in quarantaine moeten zetten. Want ’t is dus wellicht iets viraals.

En dus nu zit het verzamelde gevogelte hier aan de breedsprectrum-antibiotica. En gooien we nu de antibiotica-scharreleieren met vrije uitloop weg. En kruisen we onze vingers.

Kiekens, ik zeg het u.

– – – – – – – – –

Spotify playlist:
Ain’t nobody Here But us Chickens – Louis Jordan
Tok Tok – Christina Rosenvinga
Oh No – Andrew Bird
Little Red Rooster – The Rolling Stones
In a tree – Priscilla Ahn
Wings of a dove – Madness
Cut My wings – Seasick Steve
Egg man – Beastie Boys


apr 27 2009

RIP Kip

Terwijl wij gisteren nota bene in De Haan waren, is er iets of iemand met een kip gaan lopen. Heb haar vanmorgen gevonden in de wei. Geen schoon zicht. Half opgegeten. Darmen en andere ingewanden hingen eruit. Daarom maar een foto van de pluimen die ze gelaten had. Pluimen hingen er niet veel meer aan.

RIP Kip (by houbi)

En dat net nu we die kippen eens wat extra “lebensraum” gegeven hadden. Na de winter hebben we ze eerst twee maanden in het stukje tuin gereserveerd voor groententeelt gezet. Als onkruidwieders. En dat hebben ze prima gedaan. Er stond geen spiertje onkruid meer in.
Een een maandje geleden verhuisden ze dan naar de wei van het schaap (voorheen schapen, maar aandachtige lezers weten dat we daar deze winter ook een sterfgeval hadden). Scharrelruimte in overvloed. Naar ’t schijnt de beste methode om geen dioxine in je scharreleieren te hebben.

Kippen (by houbi)

Wie het gedaan heeft, weet ik niet. Een vos? Zou kunnen, maar neemt die rover niet zijn prooi mee? Ik dacht ook dat een vos niet tevreden is met één kip maar in een vlaag van razernij de hele stal de strot over bijt?

Onze hond? Zou kunnen. Hij heeft er inmiddels de tanden voor. Senne is bijna een jaar, en ondertussen volwassen. Maar hij zou dan door twee afsluitingen moeten gekomen zijn om de kip te pakken, en er daarna ook nog terug uitgeraakt zijn. En zonder de dode kip mee te nemen.

Golden retriever (by houbi)

Andere verdachten heb ik eigenlijk niet. Het schaap is tot nu toe altijd vredelievend gebleken. En ook de gigantische ganzen die tegenwoordig in de kippen/schapenwei op bezoek komen, zijn niet echte verdacht. Die zien er te dom uit, en zijn toch te druk bezig met bovenop elkaar te kruipen om een volgende generatie ganzen te maken.

Maar zo dunt het dierenbestand hier ten huize H. toch wat uit. Tijd om eens een paar extra kippen te kopen, misschien wat sierlijker exemplaren dan deze gewone bruine legkippen. En eens rond te kijken naar gezelschap voor het schaap. Iemand een koppel dwerggeitjes te veel?


apr 1 2008

Hier geen 1 april grappen

Onvoorstelbaar hoeveel mensen er terechtkomen op het vorige artikel over de dioxine in de eieren van scharrelkippen met googlequeries als

  • “1 april grap dioxine”
  • april vis scharreleieren
  • scharrelkippen n april
  • dioxine is het waar
  • “aprilgrap eieren”

Grappig, als het niet zo triest was.
Iets dat we dachten te weten, was niet waar.

Kleinschalig, bio, buitenlucht, uitloop, scharrelen, keukenrestjes, dat moet toch gezond zijn.
Industrieel, grootschalig, nooit buiten, kooi, voer van Verkest, dat moet toch ongezond zijn.
Zo zijn wij grootgebracht.
Erin gestampt. Kijk eens naar “Unser taglichen brot”/”Our daily Bread” (pas nog met een soundtrack van D.A.A.U.) en hou er eens een andere mening op na.

En nu is het weer allemaal omgekeerd.
Je zou voor minder gaan denken dat het een n april grap is.

Helaas pindakaas (een schone catchphrase).

Neen. Voor n april grappen ben je hier niet aan het juiste adres.
Daarvoor moet je zijn

  • bij de grapjurken van Gentblogt die betalende artikels gaan inlassen (ze hopen natuurlijk dat iedereen gaat reaguren met “what?”. Maar als we nu eens stiekum allemaal reaguren met “So what?”).
  • Of bij de Gazet van Antwerpen, die scoopt dat Tom Boonen opnieuw voor zestienjarig meisje is gevallen.
  • Of bij Google, die te laat komen oplost via een revolutionair nieuw datumsysteem in Gmail.
  • Of bij Maarten Schenk, die de echte identiteit van Lamazone, Imke Dielen en Steven Feys onthult.
  • Of bij Youtube, die vandaag zowat alles “rick-rollen” (Rick Astley “never gonna give you up” all around)
  • Of onze vrienden van The Pirate Bay, die plotsklaps uit Zweden emigreren naar Egypte.
  • of boekskes zoals Humo dat u aanmoedigt een gratis vis te vragen aan de kranteboer, en P-Magazine, die de vetzakskes onder u goed beet heeft met een fake krablaagske over de borsten van Ellen Petri.

    Meer aprilvissen – as they unfold – bij @aprilfoolswatch on twitter.


apr 1 2008

Wil u uw dioxine zacht of hard gekookt?

ei

Geen leuk nieuws in de krantenkolommen vandaag: de meeste kranten openen met een kop als “Te veel dioxine in eieren van eigen scharrelkippen”. Ik vermoed niet dat dit de n april-grap van dienst is.

Dat blijkt uit een nationaal onderzoek onder leiding van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV). Onderzoekers van de universiteiten van Gent, Antwerpen en Luik en het Centrum voor Onderzoek in Diergeneeskunde en Agrochemie (Coda) analyseerden vorig jaar in het hele land honderd monsters bij particuliere kippenhouders, zowel in de lente als in de herfst. De resultaten zijn zorgbarend. De eieren bevatten gemiddeld drie tot vijf keer meer dioxines dan de toegelaten Europese norm van 3 picogram TEQ per gram vet. Ze bevatten ook te veel dioxineachtige pcb’s en – in mindere mate – zware metalen, zoals lood. In enkele eieren werd ook het gevaarlijke insecticide DDT gevonden, dat al jaren verboden is. De hoge waarden werden in het hele land teruggevonden, niet alleen dicht bij industrile gebieden.

Als “particuliere kippenbezitter” die zijn eigen “productie consumeert”, iets om toch serieus van te schrikken.

Het voedselagentschap had hiervoor nochtans in 2003 al gewaarschuwd (pdf), leer ik nu.

In november en december 2002 werd het Wetenschappelijk Comit door het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen aangezocht om een advies uit te brengen omtrent de hoge dioxinegehalten die werden aangetroffen in eieren van door particulieren gehouden kippen. Die gehalten overtreffen de gehalten die worden gevonden in eieren van kippen uit professionele gesloten (batterijen) en open (vrij uitloop) bedrijven ongeacht of het gaat om bedrijven met een biologische of gangbare productie.

Naar redenen was het toen zoeken:

Uit de in de wetenschappelijke publicaties vermelde gegevens blijkt dat de besmetting van de eieren van scharrelkippen zijn oorsprong kan vinden in de besmetting van de bodem waarin de kippen scharrelen. De besmetting kan het gevolg zijn van een rechtstreekse inname van besmette grond maar kan ook onrechtstreeks worden veroorzaakt door de inname van bepaalde organismen zoals insecten, regenwormen, die in de grond voorkomen en die bijgevolg zelf besmet zijn met deze stoffen die zich in het biologisch milieu kunnen accumuleren.

En het verschil tussen eitjes van particulieren of van de bioindustrie:

Particulieren verschillen in die zin van bedrijven dat zij uitgedrukt in oppervlakte per kip over een relatief grotere uitloop beschikken. De kippen zouden daardoor over meer mogelijks besmette planten en bodemorganismen kunnen beschikken. Particulieren kunnen ook methoden toepassen die enerzijds kunnen leiden tot een hogere besmettingsgraad van de bodem in het kippenhok (verbranding van huishoudelijk afval, aanvoer van as) en anderzijds de opname bevorderen van voedsel dat betrekkelijk meer dioxines bevat (verstrekking van vet afval van dierlijke oorsprong).

Ook in Nederland waren al gelijkaardige conclusies getrokken.

“De gevaarlijke verbindingen in graseitjes komen dus vooral via het leefmilieu in kippen terecht. Ook als er op een bedrijf weinig dioxines en PCBs in de bodem zitten kunnen de eieren hogere concentraties bevatten dan Brussel toestaat, zegt Hoogenboom. We kunnen niet zeggen waar de dioxines en dioxine-achtige PCBs nu precies vandaan komen. We hebben de verbindingen in de eieren geanalyseerd, maar de samenstelling verklapt weinig over de herkomst, behalve dan dat ze man-made zijn, en zijn ontstaan in verbrandingsprocessen. Het is mogelijk dat de bedrijven zelf jarenlang onbewust hun land hebben verontreinigd met kolengruis of sinters. Het is ook mogelijk dat de verontreiniging van vuilverbrandingsinstallaties afkomstig is. In sommige gebieden zijn de concentraties zelfs zo hoog dat we vermoeden dat daar iets bijzonders aan de hand is. In het Belgische Menen vonden de Belgische onderzoekers bijvoorbeeld eieren die een factor vijftig meer PCBs bevatten dan de norm toestaat. De bron is een vuilverbrandingsinstallatie.”

En over de risico’s van PCB’s voor de volksgezondheid:

Het eten van eieren die meer dioxines bevatten leidt niet direct tot schade voor de gezondheid, beklemtoont Hoogenboom. “Stel: je hebt scharreleieren die per gram vet 10 picogram TEQ bevatten. Als je elke dag twee van zulke eieren eet dan zit je aan je maximale dagelijkse inname. Kom je daar een keer boven, dan zul je heus niet ziek worden. Maar het probleem met dioxine-achtige verbindingen is dat ze het lichaam niet meer verlaten: ze hopen zich op. Overschrijd je continu de maximale inname, dan kun je op termijn ziek worden. De normen zijn bedoeld om die accumulatie van dioxine-achtige verbindingen in het lichaam af te remmen.” Over de precieze risicos van dioxines in voeding is nog weinig bekend, maar wetenschappers vrezen dat ze kunnen leiden tot aantasting van het immuunsysteem en het leervermogen, en de kans op sommige soorten kanker verhogen.

De Belgische onderzoekers zijn iets pessimistischer in hun uitlatingen over de gevaren van deze eitjes op je gezondheid:

‘Dit is geen tweede dioxinecrisis, omdat de eieren niet in het commercieel circuit terecht komen. Paniek is dus niet nodig. Maar er is wel sprake van mogelijk grote gezondheidsrisico’s’, zegt professor scheikunde Leo Goeyens (VUB), die als voormalig hoofd van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid het onderzoek heeft geleid. Hoge dosissen dioxine kunnen onder meer kanker, maag-, lever- en darmproblemen veroorzaken, alsook ontwikkelingsstoornissen en hormonale afwijkingen. ‘Wie zo n eitje per maand eet, loopt geen gezondheidsgevaar’, zegt Goeyens. ‘Maar wie elke dag twee tot drie zulke eitjes eet, waarschijnlijk wel.’

Bon. Eens mijn eigen kippen risico-analyseren.

Historische vervuiling ( als op een stuk grond waarop je kippen lopen vroeger bijvoorbeeld vaak tuin- of huisafval werd verbrand, zitten er in de grond nog massaal veel rest-dioxines).
Geen idee. Maar het was hier vroeger een keuterboertje, en al een jaar of 20 tuin/bos. Rondom graasweien. Dat zal dus wel meevallen.

DDT (al lang verboden, maar soms nog aanwezig in de bodem)
Geen idee. ’t Valt niet uit te sluiten dat er vroeger een boer op zat die kwistig met DDT omsprong.

Verbranding
Ik verbrand soms wel eens wat snoeiafval achterin de tuin. Foei! Maar niet als de wind in de richting van ons huis of dat van de buren staat. Daar ga ik zeker meer op gaan letten.

Aanvoer van as
Nope.

Verbrandingsovens.
Daar zitten we goed. Geen dergelijke installatie in de wijde omtrek.

Nabijheid van een drukke weg.
Dichtste drukke weg (N42 – Wetteren-Geraardsbergen) ligt op een kilometer afstand. Valt ook wel mee.

Gras of zand in plaats van aarde in de kippenren
Vorig jaar was het gras, maar na n jaar kippen is het ver zoeken naar een spier gras op hun stukje. Vermits het kippenhok verplaatsbaar is, misschien een goed idee om nog enkele kippenrennen bij te maken, en onze dames dan van tijd tot tijd eens te verplaatsen.

Consumptie
Zelf komen we zeker niet aan twee eieren per dag. Met het hele gezin gebruiken we op een week niet meer dan een tiental eieren. We hebben bijna elke dag drie eieren, zodat we zeer kwistig uitdelen aan familie, collega’s en buren. Eens zien of die de eitjes nog gaan willen!

Voedsel
Legkorrels van de Aveve. Mas en andere graantjes van de boer. En uiteraard keukenafval. Ook soms vleesrestjes e.d. Dat blijft er vanaf nu uit.

Bleh. Ben er toch even niet goed van. Weeral zo iets dat in je achterhoofd gaat blijven sluimeren, zo’n kankertje lang voor het kanker is.

update: VELT (Vereniging Ecologisch Leven en Tuinieren) reageert, naar eigen zeggen overspoeld door vragen vandaag. Hun remedies:

  • Beperk je afvalberg. Weer vooral plastic en doe aan afvalscheiding. Huisvuil illegaal in je tuin of kachel verbranden is zeer slecht, je geeft je buurt zo een gifbehandeling! Stook enkel onbehandeld hout in je kachel en kies voor een model met optimale verbranding.
  • Het dioxine zit in de grond. Probeer dus te vermijden dat je kip veel in de grond pikt. Voer ze binnen in hun hok, op een verharde vloer. Groenteafval kan je ook buiten op een verharde oppervlak uitstrooien. Kies voor kippenvoer zonder diermeel in. Hou niet teveel kippen, laat ze bij voorkeur op een grasveld lopen. Met een uitloop van 25 vierkante meter uitloop per kip kan er gras groeien. Als je niet teveel kippen hebt, zal je ook niet teveel eierproductie hebben. Koop een deel van je eieren aan.
  • Groenten. Groenten nemen weinig dioxine op uit de grond. Je kan dus zonder problemen zelf gekweekte groenten eten. Strooi geen as van behandeld hout of steenkool in de tuin. Was de groenten. Dat geldt ook voor groenten uit de commercile tuin- en akkerbouw.
  • Eet meer groenten en fruit en minder dierlijke producten (vlees, eieren, zuivel), waar in het vet dioxines kunnen zitten.

update: Bart, van Eigenwijze Tuin, was een van de mensen waar de stalen van dit onderzoek werden genomen. Zijn relaas hier, hier en hier.