Posts met de tag « scharrelkippen»:

apr 1 2008

Wil u uw dioxine zacht of hard gekookt?

ei

Geen leuk nieuws in de krantenkolommen vandaag: de meeste kranten openen met een kop als “Te veel dioxine in eieren van eigen scharrelkippen”. Ik vermoed niet dat dit de n april-grap van dienst is.

Dat blijkt uit een nationaal onderzoek onder leiding van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV). Onderzoekers van de universiteiten van Gent, Antwerpen en Luik en het Centrum voor Onderzoek in Diergeneeskunde en Agrochemie (Coda) analyseerden vorig jaar in het hele land honderd monsters bij particuliere kippenhouders, zowel in de lente als in de herfst. De resultaten zijn zorgbarend. De eieren bevatten gemiddeld drie tot vijf keer meer dioxines dan de toegelaten Europese norm van 3 picogram TEQ per gram vet. Ze bevatten ook te veel dioxineachtige pcb’s en – in mindere mate – zware metalen, zoals lood. In enkele eieren werd ook het gevaarlijke insecticide DDT gevonden, dat al jaren verboden is. De hoge waarden werden in het hele land teruggevonden, niet alleen dicht bij industrile gebieden.

Als “particuliere kippenbezitter” die zijn eigen “productie consumeert”, iets om toch serieus van te schrikken.

Het voedselagentschap had hiervoor nochtans in 2003 al gewaarschuwd (pdf), leer ik nu.

In november en december 2002 werd het Wetenschappelijk Comit door het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen aangezocht om een advies uit te brengen omtrent de hoge dioxinegehalten die werden aangetroffen in eieren van door particulieren gehouden kippen. Die gehalten overtreffen de gehalten die worden gevonden in eieren van kippen uit professionele gesloten (batterijen) en open (vrij uitloop) bedrijven ongeacht of het gaat om bedrijven met een biologische of gangbare productie.

Naar redenen was het toen zoeken:

Uit de in de wetenschappelijke publicaties vermelde gegevens blijkt dat de besmetting van de eieren van scharrelkippen zijn oorsprong kan vinden in de besmetting van de bodem waarin de kippen scharrelen. De besmetting kan het gevolg zijn van een rechtstreekse inname van besmette grond maar kan ook onrechtstreeks worden veroorzaakt door de inname van bepaalde organismen zoals insecten, regenwormen, die in de grond voorkomen en die bijgevolg zelf besmet zijn met deze stoffen die zich in het biologisch milieu kunnen accumuleren.

En het verschil tussen eitjes van particulieren of van de bioindustrie:

Particulieren verschillen in die zin van bedrijven dat zij uitgedrukt in oppervlakte per kip over een relatief grotere uitloop beschikken. De kippen zouden daardoor over meer mogelijks besmette planten en bodemorganismen kunnen beschikken. Particulieren kunnen ook methoden toepassen die enerzijds kunnen leiden tot een hogere besmettingsgraad van de bodem in het kippenhok (verbranding van huishoudelijk afval, aanvoer van as) en anderzijds de opname bevorderen van voedsel dat betrekkelijk meer dioxines bevat (verstrekking van vet afval van dierlijke oorsprong).

Ook in Nederland waren al gelijkaardige conclusies getrokken.

“De gevaarlijke verbindingen in graseitjes komen dus vooral via het leefmilieu in kippen terecht. Ook als er op een bedrijf weinig dioxines en PCBs in de bodem zitten kunnen de eieren hogere concentraties bevatten dan Brussel toestaat, zegt Hoogenboom. We kunnen niet zeggen waar de dioxines en dioxine-achtige PCBs nu precies vandaan komen. We hebben de verbindingen in de eieren geanalyseerd, maar de samenstelling verklapt weinig over de herkomst, behalve dan dat ze man-made zijn, en zijn ontstaan in verbrandingsprocessen. Het is mogelijk dat de bedrijven zelf jarenlang onbewust hun land hebben verontreinigd met kolengruis of sinters. Het is ook mogelijk dat de verontreiniging van vuilverbrandingsinstallaties afkomstig is. In sommige gebieden zijn de concentraties zelfs zo hoog dat we vermoeden dat daar iets bijzonders aan de hand is. In het Belgische Menen vonden de Belgische onderzoekers bijvoorbeeld eieren die een factor vijftig meer PCBs bevatten dan de norm toestaat. De bron is een vuilverbrandingsinstallatie.”

En over de risico’s van PCB’s voor de volksgezondheid:

Het eten van eieren die meer dioxines bevatten leidt niet direct tot schade voor de gezondheid, beklemtoont Hoogenboom. “Stel: je hebt scharreleieren die per gram vet 10 picogram TEQ bevatten. Als je elke dag twee van zulke eieren eet dan zit je aan je maximale dagelijkse inname. Kom je daar een keer boven, dan zul je heus niet ziek worden. Maar het probleem met dioxine-achtige verbindingen is dat ze het lichaam niet meer verlaten: ze hopen zich op. Overschrijd je continu de maximale inname, dan kun je op termijn ziek worden. De normen zijn bedoeld om die accumulatie van dioxine-achtige verbindingen in het lichaam af te remmen.” Over de precieze risicos van dioxines in voeding is nog weinig bekend, maar wetenschappers vrezen dat ze kunnen leiden tot aantasting van het immuunsysteem en het leervermogen, en de kans op sommige soorten kanker verhogen.

De Belgische onderzoekers zijn iets pessimistischer in hun uitlatingen over de gevaren van deze eitjes op je gezondheid:

‘Dit is geen tweede dioxinecrisis, omdat de eieren niet in het commercieel circuit terecht komen. Paniek is dus niet nodig. Maar er is wel sprake van mogelijk grote gezondheidsrisico’s’, zegt professor scheikunde Leo Goeyens (VUB), die als voormalig hoofd van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid het onderzoek heeft geleid. Hoge dosissen dioxine kunnen onder meer kanker, maag-, lever- en darmproblemen veroorzaken, alsook ontwikkelingsstoornissen en hormonale afwijkingen. ‘Wie zo n eitje per maand eet, loopt geen gezondheidsgevaar’, zegt Goeyens. ‘Maar wie elke dag twee tot drie zulke eitjes eet, waarschijnlijk wel.’

Bon. Eens mijn eigen kippen risico-analyseren.

Historische vervuiling ( als op een stuk grond waarop je kippen lopen vroeger bijvoorbeeld vaak tuin- of huisafval werd verbrand, zitten er in de grond nog massaal veel rest-dioxines).
Geen idee. Maar het was hier vroeger een keuterboertje, en al een jaar of 20 tuin/bos. Rondom graasweien. Dat zal dus wel meevallen.

DDT (al lang verboden, maar soms nog aanwezig in de bodem)
Geen idee. ’t Valt niet uit te sluiten dat er vroeger een boer op zat die kwistig met DDT omsprong.

Verbranding
Ik verbrand soms wel eens wat snoeiafval achterin de tuin. Foei! Maar niet als de wind in de richting van ons huis of dat van de buren staat. Daar ga ik zeker meer op gaan letten.

Aanvoer van as
Nope.

Verbrandingsovens.
Daar zitten we goed. Geen dergelijke installatie in de wijde omtrek.

Nabijheid van een drukke weg.
Dichtste drukke weg (N42 – Wetteren-Geraardsbergen) ligt op een kilometer afstand. Valt ook wel mee.

Gras of zand in plaats van aarde in de kippenren
Vorig jaar was het gras, maar na n jaar kippen is het ver zoeken naar een spier gras op hun stukje. Vermits het kippenhok verplaatsbaar is, misschien een goed idee om nog enkele kippenrennen bij te maken, en onze dames dan van tijd tot tijd eens te verplaatsen.

Consumptie
Zelf komen we zeker niet aan twee eieren per dag. Met het hele gezin gebruiken we op een week niet meer dan een tiental eieren. We hebben bijna elke dag drie eieren, zodat we zeer kwistig uitdelen aan familie, collega’s en buren. Eens zien of die de eitjes nog gaan willen!

Voedsel
Legkorrels van de Aveve. Mas en andere graantjes van de boer. En uiteraard keukenafval. Ook soms vleesrestjes e.d. Dat blijft er vanaf nu uit.

Bleh. Ben er toch even niet goed van. Weeral zo iets dat in je achterhoofd gaat blijven sluimeren, zo’n kankertje lang voor het kanker is.

update: VELT (Vereniging Ecologisch Leven en Tuinieren) reageert, naar eigen zeggen overspoeld door vragen vandaag. Hun remedies:

  • Beperk je afvalberg. Weer vooral plastic en doe aan afvalscheiding. Huisvuil illegaal in je tuin of kachel verbranden is zeer slecht, je geeft je buurt zo een gifbehandeling! Stook enkel onbehandeld hout in je kachel en kies voor een model met optimale verbranding.
  • Het dioxine zit in de grond. Probeer dus te vermijden dat je kip veel in de grond pikt. Voer ze binnen in hun hok, op een verharde vloer. Groenteafval kan je ook buiten op een verharde oppervlak uitstrooien. Kies voor kippenvoer zonder diermeel in. Hou niet teveel kippen, laat ze bij voorkeur op een grasveld lopen. Met een uitloop van 25 vierkante meter uitloop per kip kan er gras groeien. Als je niet teveel kippen hebt, zal je ook niet teveel eierproductie hebben. Koop een deel van je eieren aan.
  • Groenten. Groenten nemen weinig dioxine op uit de grond. Je kan dus zonder problemen zelf gekweekte groenten eten. Strooi geen as van behandeld hout of steenkool in de tuin. Was de groenten. Dat geldt ook voor groenten uit de commercile tuin- en akkerbouw.
  • Eet meer groenten en fruit en minder dierlijke producten (vlees, eieren, zuivel), waar in het vet dioxines kunnen zitten.

update: Bart, van Eigenwijze Tuin, was een van de mensen waar de stalen van dit onderzoek werden genomen. Zijn relaas hier, hier en hier.