Posts met de tag « volle maan»:

sep 1 2008

Wanneer begint de ramadan

Soms moet een mens eens iets weten, bijvoorbeeld wanneer de ramadan begint. Niet omdat ik Allah aanhang en persoonlijk ga vasten van zonsopgang tot zonsondergang. Maar omdat ik het wilde weten.

En de conclusie: de ramadan begint wanneer hij begint, en dat is ongeveer gisteren, vandaag of morgen. Da’s het enige dat ik er met stellige zekerheid over kan zeggen, blijkbaar.
Er bestaan daar namelijk scholen over: Schijngestalten van de maan, middeleeuwse maankalenders, verschillen van meningen tussen Turken, Saoudi’s of Egyptenaren en nog meer gekissebis van bijbelse proporties laten immers verschillende interpretaties toe.

School 1: De ramadan is al begonnen en wel, op 31 augustus (hier bijvoorbeeld)
School 2: De ramadan begint op 1 september (hier bijvoorbeeld)
School 3: De ramadan begint op 2 september (vb. hier en zo)

Een verklaring (hier gevonden):

Voor de meeste maanden (de vastenmaand en de bedevaartsmaand uitgezonderd) gebruikt men meestal een benaderde maankalender die gebaseerd is op een eenvoudig rekenkundig schema. De meeste islamitische kalenders die je in oudere omrekentabellen en op het internet vindt zijn op dergelijke rekenkundige schema’s gebaseerd. Maar gedurende de vastenmaand en de bedevaartsmaand baseert men zich op de daadwerkelijke waarneming van de maansikkel. Ook hier zijn er weer verschillen die van land tot land anders zijn en ook afhankelijk kunnen zijn van welke islamitische stroming men volgt. In de meeste islamitische landen (zoals Marokko) wacht men de afkondiging af dat de maansikkel door een of meerdere betrouwbare waarnemers is gezien. De maansikkel hoeft niet in eigen land gezien te worden en Nederlandse moslims van Marokkaanse herkomst beginnen (en eindigen) de Ramadan als de maansikkel in Marokko is gezien.
Turkije, Saoedi-Arabië, Egypte en verschillende islamitische landen in het Verre Oosten hanteren echter een berekende maankalender waarbij men (volgens moderne sterrenkundige regels) bepaald wanneer de smalle maansikkel redelijkerwijs voor het eerst met het blote oog boven de horizon gezien kan worden. Wel moet gezegd worden dat, met uitzondering van Turkije, hier vaak zéér optimistische regels voor gehanteerd worden.
Turkije gebruikt de regel dat de maansikkel gezien kan worden als deze ergens ter wereld bij zonsondergang meer dan acht graden van de zon is verwijderd en minstens vijf graden boven de horizon staat. Hiermee stelt de Islamitische Hoge Raad van Turkije kalendertabellen op die voor vele jaren in de toekomst zijn vooruit berekend en die door alle Turken (ook in Nederland) gevolgd worden.
In Saoedi-Arabië staat de berekende kalender bekend als de Umm al-Qura kalender. Hier gebruikt men de regel dat de maand aanvangt zodra de maan in Mekka later ondergaat dan de zon, met de aanvullende voorwaarde dat de maan vóór zonsondergang ‘geboren’ moet zijn. De astronomische nieuwe maan (als zon en maan op één lijn staan) moet dus vóór zonsondergang plaatsvinden. In de meeste gevallen staat de maansikkel op de eerste avond van de maand nog te dicht bij de zon om met het blote oog gezien te worden. Dat is pas op de avond erna mogelijk.
Saoedi-Arabië baseert zich echter niet alleen op berekeningen, maar ook op de waarneming van de maansikkel. Daarmee wordt de Umm al-Qura kalender als het ware gekeurd en goed bevonden. Vooral tijdens de vastenmaand en de bedevaartsmaand lukt het oprechte maar vaak onervaren waarnemers om de maansikkel te “zien” op de avonden voorspeld door de Umm al-Qura kalender, terwijl dit sterrenkundig gezien vaak eigenlijk onmogelijk is. Het is in de afgelopen jaren ook meerdere keren voorgekomen dat de Hoge Raad van Saoedi-Arabië het begin van de maand zelfs met een dag vervroegde. De raad baseerde zich op de getuigenis van een waarnemer die meende dat hij de maansikkel zag terwijl deze al onder de horizon was verdwenen.

Volgend jaar wordt het dan weer bakkeleien over wanneer de ramadan 2009 begint: 20, 21 of 22 augustus 2009.

Over het einde van de ramadan bestaat gelukkig meer overeenstemming: 1 oktober is ’t dit jaar Eid al-Fitr.

Wat er ook van zij, “Ramadan mabrouk” (een gezegende ramadan) aan iedereen die eraan meedoet…

——

Update 20/8/2009 (omdat er hier nogal veel volk belandt op zoek naar het begin van de ramadan 2009):
Het Executief van de Moslims van België (EMB), hoofd van de islamitische eredienst, heeft als taak het begin en einde van de maand Ramadan mee te delen. Op basis van wetenschappelijke gegevens, uitgaande van islamitische instellingen en van het Koninklijk Meteorologisch Instituut, informeert de Raad van Theologen verbonden aan de EMB, na afloop van haar vergadering van 20 augustus 2009, dat het vasten van de Ramadan deze zaterdag 22ste augustus 2009 (vanaf ochtendgloren) voor de hele moslim gemeenschap van België begint.


jun 17 2008

Slapeloos bij volle maan

The moon above a lake of digital water

Volle maan
en ik kan de slaap niet vatten
Volle maan
op de daken krijsen katten
Volle maan
spiedt naar mij van verre
Jij wijkagent der sterren
Volle maan
’t Is volle maan

Zong Johan Verminnen ooit.

Gisteren was het weer zover. Woelen, draaien, keren, jeuk aan m’n rug, zuchten, kriebel aan de voet, volle blaas, te warm, te koud, ongemak, wilde gedachten, het kussen te zacht, vruchteloze ideeën voor blogposts, zand op de matras, even iets gaan drinken, drinken ligt op de maag, even kijken naar de belspeldel op VT4, terug proberen te slapen, woelen, draaien enzovoorts enzoverder. Kortom: ALLES BEHALVE SLAPEN!
Ik heb daar niet vaak last van, ben meer van het principe “neerliggen = als een blok inslapen”, maar er is een constante in die slapeloze nachten: als ik dan buiten kijk, is het altijd volle maan.

Ben ik de enige die daar last van heeft? Verstoort de volle maan een mens zijn slaappatroon? En waarom?
Eens zoeken op internet levert de Annelies Verbeke in mij materiaal in overvloed.

Van Oostenrijkse onderzoekers, die beweren dat er geen enkele invloed is van de volle maan op het al dan niet goed slapen.

Even though popular belief has long held that a full moon interferes with a good night’s sleep, Austrian scientists have shown that sleep patterns are not affected by the phases of the moon. In fact, just 8 percent of those surveyed had problems sleeping while there was a full moon, compared to 25 percent who said they had a particularly good night’s sleep on the night of a full moon. Good night, moon.

Van Zwitserse onderzoekers, die met evenveel verve het tegendeel beweren

Bij volle maan sliepen de proefpersonen gemiddeld 6 minuten korter dan bij halfvolle maan en 18 minuten korter dan bij nieuwe maan. Bij vrouwen was het effect iets groter dan bij mannen. Over de oorzaak laat de studie zich niet uit. Mogelijk speelt een gebrek aan duisternis een rol, maar het kan ook zijn dat bepaalde hormonen het ritme van de maan volgen.

Van een Hollandse verzekeraar die onderzocht welke volle maan mythes een kern van waarheid bevatten.

In de nacht van maandag 2 op dinsdag 3 april was het volle maan. REAAL onderzocht het gedrag van mensen, het aantal bevallingen, geweldsdelicten, inbraken en hondenbeten, de stijging of daling van de openingskoersen op de beurs, de alcoholconsumptie, het weer, slaapproblemen, en de hoeveelheid communicatie. Afgelopen nacht sliepen mensen minder lang: slechts 73% van de Nederlanders sliep 6 uur of meer, tegenover 83% in een willekeurige nacht. De beoordeling van de kwaliteit van de nachtrust is niet veranderd.

Van Technopolis dat veel van die invloeden toeschrijft aan self-fullfilling prophesies of andere oorzaken dan de maan, en van maaneffect op slaap niks heel laat:

Dieren die in de getijdenzone leven, zoals mosselen of strandpieren, hebben hun biologische ritmen aangepast aan de getijden, maar daar horen mensen niet bij. Rechtstreeks effect is er dus niet. Maar als u zonder gordijnen slaapt, kan het maanlicht natuurlijk wel in uw gezicht schijnen en u zo uit de slaap houden. Net zoals het licht van een straatlantaarn of een passerende auto.

Van mystici en romantici en horoscoopdames en wicca’s en dergelijke die de insomnia van de volle maan vereren:

Volle maan is de opwindendste maanfase. Veel mensen slapen dan slecht en in deze periode zijn slaapwandelaars actief. Sommige dieren zijn onrustig, honden blaffen soms de halve nacht. Kruiden en wortels die op deze dag worden opgegraven, hebben een bijzonder intensieve werking. Er worden meer kinderen geboren dan tijdens de overige maanfasen. Echter ook het aantal mensen dat naar de fles grijpt, bereikt dan een hoogtepunt. De voornaamste kenmerken van de volle maan zijn de grote emotionaliteit en voelbare onrust. De maan en de zon staan nu precies tegenover elkaar aan de hemel, zo ver mogelijk van elkaar verwijderd. Sommige mensen worden overvallen door een gevoel van verlatenheid en andere angsten, die niet per se uit hun huidige leven hoeven te stammen, maar ook in vorige levens kunnen zijn ontstaan.

Van meta-wetenschappers die literatuurstudies doen en vinden dat er eigenlijk geen enkel bewijs is van het effect van de maan op dit of dat gedrag

“My own opinion is that the case for full moon effects has not been made,” said Ivan Kelly, a Canadian psychologist at the University of Saskatchewan in Saskatoon, Saskatchewan. Kelly has published 15 papers on the topic and reviewed more than 50 others, including one that covered some 200 studies. He concludes that there is not strong evidence of an effect. “The studies are not consistent,” he said. “For every positive study, there is a negative study.

Een effect van de zwaartekracht op ons lichaam is het zeker niet: het effect van de planeet maan op een zo veraf gelegen 2 meter hoog lichaam is very very close to zero. En dan zou er ook bij nieuwe maan een effect moeten zijn.
Theoriën als zou de stand van de maan niet alleen op het water in de zeeën en oceanen effect hebben (eb en vloed weetuwel), maar ook op ons voor 90% uit water bestaande lichaam zijn dan ook apekool, larie en BS.

Meest waarschijnlijke verklaring voor die slapeloosheid op nachten met volle maan lijkt me dan ook psychologisch.
Als je een keer erg slecht slaapt, én dan merkt dat het volle maan is, sla je dat op als mogelijke verklaring voor je slechte slaap. Een volgende keer ben je dan ongerust of je wel goed gaat kunnen slapen. En door die ongerustheid kan je extra moeilijk in slaap geraken. En dan ben je de volgende keer nog ongeruster. Undsoweiter.

Dus, als ik van u was, ik zou voor die volle maan mijn slaap niet laten. Dus … snaveltjes dicht, en oogjes toe.