I can swear there ain’t no heaven but I pray there ain’t no hell
But I’ll never know by living, only my dying will tell,
And when I die and when I’m gone,
There’ll be one child born and a world to carry on, to carry on

Heavy stuff voor een hit, geschreven door een 17-jarig meisje.

“And When I Die” is een song van Laura Nyro, wonderlijk songschrijfster die zelden het toneel haalde als artieste, maar wel floreerde als leverancier van songs voor anderen (5th dimension, Three Dog Night, Barbara Streisand …).

Ze begon nochtans met een mooie LP in 1967 “More Than a New Discovery”. Haar versie van “When I Die” stond daar op. Op Youtube is er echter ook een nog oudere demo te vinden van de dan 17-jarige Laura (geboren and Laura Nigro, Nyro was een van haar artitestennamen) met die song:

Het is ook de eerste song die Laura weet te verkopen. Peter, Paul & Mary, een folktrio, koopt de song van haar voor 5.000$. Zij nemen het op voor hun 6de LP “The Peter, Paul & Mary Album”, maar brengen het niet uit als single:

Over naar Blood, Sweat & Tears, waar we subiet Laura Nyro nog gaan tegenkomen. B,S&T is een groep waar het vreemd mee is gelopen. Het waren een resem muzikanten uit Greenwich, New-York die in 1967 op het idee kwamen een grote blazerssectie te combineren met rockinstrumenten en een jazz-ingesteldheid. Dat was vanaf het begin een enorm succes, met hun debuutplaat “Child is a Father to the Man” die op veel goeie kritiek kon rekenen, maar helaas geen singles bevatte. Daarom vond de platenfirma het beter frontman Al Kooper naar de uitgang te begeleiden en een nieuwe zanger/es voor de groep te zetten.

Naar “t schijnt waren voor die positie Alex Chilton (Box Tops, Big Star, ook solo later nog erg invloedrijk) en Stephen Stills even in de running, maar ook Laura Nyro – daar is ze weer – dacht er een tijd aan om bij Blood, Sweat & Tears te gaan. David Geffen (later een naam als een klok in de muziekindustrie geworden met Asylum en later Geffen Records) overtuigde haar dat niet te doen.
Blood, Sweat & Tears vonden dan een nieuwe zanger in de Canadese/Engelse David Clayton-Thomas. Een schot in de roos eerst, want het tweede Blood, Sweat & Tears album was een zeer groot succes – bijna 10.000.000 ex. van verkocht. Het materiaal was immers iets toegankelijker en de platenfirma had ook het recept om hits te puren uit hun materiaal ontdekt: de singles waren ingekorte en minder uitfreakende versies van de songs op de plaat.
Zo waren “You Made Me So Very Happy”, “Spinning Wheel” en deze “And When I Die” drie dikke hits, alledrie 13 weken lang genoteerd, alledrie ook met een 2de plaats als hoogste in de Billboard Hot 100.

“And When I Die” werd in handen van Blood, Sweat & Tears een heel andere song. De LP-versie is met 4:07 een dikke 40 seconden langer, twee instrumentale tussenstukjes werden er uit gehaald. Ook de stiltes die af en toe vallen zijn in de LP-versie een stuk langer.

Live werd er uiteraard nog een paar schepjes bij gedaan.

Bonus: Op de Nederlandse versie van de single, degene die ik heb, werd op de B-kant niet LP-track “Sometimes in Winter” gezet, maar “I Can’t Quit Her”. Dat was de eerste single die Blood, Sweat and Tears, dan nog met zanger Al Kooper, uitbracht.

Met een eigen geluid en een recept voor hits zou je denken dat Blood, Sweat & Tears vertrokken zou geweest zijn voor een bloeiende carrière, maar dat viel dik tegen. Na een gesmaakte doortocht op het Woodstock-festival verknalde de groep immers zijn street-cred door een tour te maken in opdracht van de U.S.Armed Forces in Europa. Not done in die tijd, maar blijkbaar had de groep die tour beloofd in ruil voor een visum voor zanger Clayton-Thomas. Ze hadden voor Laura Nyro als zanger moeten gaan, begod.